078 651 11 17

Meetinstrument kalibratie bij Metesco Nederland

Metesco Nederland is gespecialiseerd in de verhuur, verkoop en kalibratie van (portable) meetinstrumenten. Omdat alle instrumenten die wij verhuren en verkopen uitgebreid gecontroleerd moeten kunnen worden, hebben wij de beschikking over een uitgebreide kalibratie afdeling.

Begrippen als ijken en kalibreren, keuren en controleren worden vaak niet juist, dan wel door elkaar gebruikt. Hieronder volgt een korte verklaring van een aantal begrippen en uitgangspunten om meten zorgvuldiger aan te pakken. Hiermee willen wij antwoord geven op de vraag: Wat is kalibreren? Wat is het verschil met IJken? Mag iedereen een kalibratie uitvoeren? 

Hoe kritisch is het procesonderdeel en wat wil ik meten?

Dit is een vraag die het beste beantwoord kan worden door de gebruiker. De gebruiker heeft de meeste kennis van de (rand)voorwaarden die in het eindresultaat worden gesteld. Tijdens een inventarisatie wordt er vastgesteld welke kritiekheid aan een (meet)instrument moet worden meegegeven. Er wordt een categorie toegekend die wat zegt over de mate van de nauwkeurigheid en kritiekheid. Een voorbeeld: 'is het gevolg van een afwijking kritisch, en zo ja in welke mate?' of – zoals in heel veel gevallen - heeft het meten slechts een indicatieve functie.

Men kijkt daarnaast naar externe eisen en internationale erkenning van een certificaat. Kosten om het meten mogelijk te maken of kostenverlies door onnauwkeurigheid of afkeur van het eindresultaat wordt vaak meegenomen in debeoordeling. Bij iedere meting of het gebruik van een instrument moeten deze vragen steeds worden gesteld. Dit geldt zelfs bij gebruik van een eenvoudige liniaal of rolmaat, zodat een evenwichtig beeld van de kritiekheid zal ontstaan.

Meten

Het vaststellen van een grootheid door middel van een meetmiddel. Volgens de norm is het begrip meten als volgt gedefinieerd: "Het vaststellen van de in een meeteenheid (of veelvoud of onderdeel daarvan) uitgedrukte waarde van een grootheid door gebruik te maken van een meetmiddel".

Kalibreren

Het bepalen van de afwijking van een meetinstrument, sensor of anderszins ten opzichte van een relevante standaard of vastgestelde waarde.

Kalibreren houd in dat alleen de grootte van de afwijking in relatie tot de standaard of vastgestelde waarde wordt bepaald en vastgelegd. In de regel worden geconstateerde afwijkingen vastgelegd in een kalibratiecertificaat. In tegenstelling tot keuren, controleren of ijken wordt geen waardeoordeel (goed- of afgekeurd) geveld over het gekalibreerde object. Bij een kalibratie worden geen ingrepen aan het instrument verricht.

Het vaststellen of een instrument te gebruiken is bij een bepaalde meting behoort niet tot de kalibratie. Bij een kalibratie wordt slechts naar de afwijking gekeken. Een kalibratierapport zegt slechts iets over de afwijkingen vastgesteld in het verleden. Een kalibratierapport van enkele maanden oud zegt dus niets over de status van het instrument na die datum.

Correcte metingen voer je uit door na de meting te kalibreren en te controleren wat de afwijking op dat moment is ten opzichte van de standaard of vastgestelde waarde. Bij selectieve metingen controleer je de afwijking door kort voor de meting te kalibreren en daarna. Geen afwijkingen tussen beide kalibraties zegt dan iets over de afwijking tijdens de uitgevoerde metingen. De afwijking voor en na de meting kunnen worden meegenomen in een oordeel over het eindresulaat.

Justeren

Het verrichten van handelingen om een meetinstrument, referentie of anderszins zo nauwkeurig mogelijk te laten functioneren, of om deze geschikt te maken voor het te gebruiken doel.

Bij justering worden ingrepen gepleegd in het meetinstrument met als doel deze zo nauwkeurig mogelijk te laten functioneren. Ook wel het begrip "afregelen" genoemd. Justeren wordt veelal gedaan aan de hand van een voor kalibratie. Na de justering moet het meetmiddel opnieuw gekalibreerd worden. In een goed kalibratiecertificaat staan zowel de meetresultaten van de voor- alsook de nakalibratie.

Keuren of controleren

Bij een keuring wordt het meetinstrument, referentie of anderszins onderworpen aan een onderzoek waarbij het meetmiddel getoetst wordt aan vooraf opgestelde specificaties. Deze eisen zijn al dan niet specifiek voor de keurende of controlerende instantie.

De specificaties kunnen in principe willekeurig zijn, en worden opgesteld aan de hand van geldende eisen of interne eisen van het controlerende orgaan. Het resultaat van een keuring is vaak een waardeoordeel in de vorm van goed- of afgekeurd.

Een keuring kan verricht worden op één of meerdere aspecten. Er kan bijvoorbeeld alleen gekeken worden naar de meetnauwkeurigheid. Hierbij is een exacte afwijking van ondergeschikt belang. Alleen het oordeel teveel afwijking of goed of fout wordt geveld. Er kan bij een keuring ook gekeken worden naar andere aspecten zoals het vaststellen of een meetinstrument daadwerkelijk geschikt is om een bepaalde spanning te meten of arbo- technisch gezien mag of kan worden gebruikt.

IJken

Het vaststellen of een meetinstrument, referentie of anderszins geheel voldoet aan de op dat moment geldende wettelijke voorschriften. Het resultaat van een ijking is een waardeoordeel: goedgekeurd of afgekeurd. Net als bij een kalibratie wordt ook hier niet ingegrepen in het object. Een ijking is alles omvattend. Er wordt niet alleen gekeken naar de meetnauwkeurigheid, maar ook naar de geschiktheid. Dus: kan het bewuste meetmiddel een spanning van 1000 volt binnen de gestelde tolerantieëisen meten en is het instrument daadwerkelijk geschikt om 1000 volt te meten?

Herleidbaarheid

Met herleidbaarheid wordt bedoeld dat het resultaat van een meting gerelateerd kan worden aan (inter)nationale standaarden via een ononderbroken keten van vergelijkingen.

Bij de kalibratie van een meetinstrument met herleidbare referentiewaarde worden meetwaarden vergeleken met een referentie meetinstrument. Dit referentie instrument moet ook gekalibreerd zijn, omdat anders niets over de nauwkeurigheid van de meting gezegd kan worden. Tussen de meting en de (inter)nationale standaard bevinden zich meerdere instrumenten die
achtereenvolgens met elkaar vergeleken worden.

In Nederland beheert VSL de primaire nationale standaard en de hiervan afgeleide secundaire standaard is ondergebracht bij het NMi. De volgende stap is een referentiestandaard bij een kalibratielab. Door het kalibratielab wordt een werkstandaard gevoerd die van de referentiestandaard is afgeleid. Meetinstrumenten worden aan de hand van deze referentie- of werkstandaard gekalibreerd. Ter besparing wordt door bedrijven in huis gekalibreerd. Zo ontstaat een extra schakel in de herleidbaarheidsketen.

Geaccrediteerde instelling & IJken

Zowel nationaal als internationaal hebben afnemers behoefte aan zekerheid over de kwaliteit van een kalibratie, justering, of ijking. Daarom kan een leverancier zijn product of dienst objectief laten beoordelen of testen door een geaccrediteerd laboratorium, certificatie- of inspectie-instelling. Dit is mogelijk op ieder denkbaar werkgebied. Denk hierbij bijvoorbeeld aan bouw, energie, voeding, milieu, drinkwater, gezondheid, transport enzovoorts.

Goed resultaat? Conformiteitverklaring!

Houdt wel rekening met soms aanzienlijk tot zéér hoge kosten voor een kalibratie, justering, of ijking bij een dergelijk geaccrediteerde instelling. Bij een goed resultaat verstrekt de beoordelende organisatie een conformiteitverklaring van het instrument. Meestal bestaat die verklaring uit een certificaat of een rapport. Daarom heet een beoordelende instelling een conformiteitverklarende instelling. Het is belangrijk dat deze instelling competent is. Alleen dan is de conformiteitverklaring bruikbaar en betrouwbaar.

Controle op de conformiteitverklarende instelling

De technische competentie en het management systeem van de conformiteitverklarende instelling worden beoordeeld door de accreditatie-instelling. Ook wordt er door de accreditatie-instelling toezicht gehouden om de onpartijdigheid en deskundigheid van de  conformiteitverklarende instelling te kunnen garanderen.

Voorbeelden van instanties die op meetgebied geaccrediteerd zijn:

K001 Defensie Meet- en Kalibratiecentrum Postbus 10000 1780 CA DEN HELDER
K006 KEMA Nederland B.V. - High-Voltage Laboratory Postbus 9035 6800 ET ARNHEM
K013 Fluke Nederland B.V. - Standaard Laboratorium Postbus 1337 5602 BH EINDHOVEN
K027 NMi Nederland B.V. Postbus 394 3300 AJ DORDRECHT
K044 SGS Nederland B.V. Postbus 200 3200 AE SPIJKENISSE

Wilt u meer informatie ontvangen over de kalibratie van uw meetinstrument? Of over mogelijkheden om instrumenten te laten IJken of certificeren? Neemt u dan vrijblijvend contact op met Metesco Nederland.

 

 

 

 

 

Terugbelservice
Laat uw nummer achter en wij bellen u graag terug:
Bedankt voor uw aanvraag, wij bellen u zo spoedig mogelijk. Helaas is op dit moment de terugbelservice niet beschikbaar, probeer het later nog eens of bel ons direct.
E-mail
Bedankt voor uw bericht, wij behandelen dit zo spoedig mogelijk. Helaas is op dit moment de berichtenservice niet beschikbaar, probeer het later nog eens of bel of email ons.